Veenkolonioal pronkjewail
Wildervank vroeger en nu
Voorafgaand aan de start van uw tocht door het Wildervank van toen en nu dit:
de toelichtingen hebben voornamelijk betrekking op de historische foto’s.
U begint bij het voormalige gemeentehuis (1891) aan de Raadhuisstraat.
Vanaf de Raadhuiskade kijkt u richting Veendam en ziet het monument ter
nagedachtenis aan A.G. Wildervanck. Op de prent uit 1912 ziet u naast het
gedenkteken de pastorie van de Nederlands hervormde kerk.
Het kerkgebouw is tegenwoordig Margaretha Hardenberg Cultuurcentrum.
U gaat via de Raadhuisstraat richting Bareveld en komt langs de ooit met klimop begroeide Nederlands hervormde kerk, waarvan de eerste steen werd gelegd op
24 september 1659. De inwijding was op 17 juli 1687. Het oudste gebouw van Wildervank is sinds 2007 in handen van Stichting Wildervanck – Wildervank.
Deze zet zich in voor het behoud van het gebouw en organiseert hierin activiteiten.
Deze boerderij aan de Raadhuiskade werd gebouwd in opdracht van de familie Bos.
Deze had geld vergaard met houthandel. Onder andere met middelen uit het project Herstel Monumentale Boerenerven van Landschapsbeheer Groningen, inzet van de huidige bewoners: de familie Janssen, en vele anderen hebben prieel en omliggende slingertuin hun voormalig aangezicht grotendeels teruggekregen.
Aangekomen bij de 30e Laan kijkt u richting Bareveld. Op de hoek zijn dan al – begin vorige eeuw – modernere panden verrezen. Het pand dat hier aanvankelijk stond, ziet u op de foto rechtsonder: de Eerste Wildervankster Rijwielenfabriek van de gebroeders Baas.
Het verhaal wil, dat er ook auto’s werden verkocht en gerepareerd.
Ook was er verkoop van kachels en huishoudelijke artikelen.
Zoals te zien is, ligt anno 2021 een groot braakliggend terrein in dit stukje Wildervank. Hier stonden een woning en de chemische wasserij Voordenhout, later Moderna.
Deze sloot in 2009 haar deuren. De gebouwen werden afgebroken, de zwaar vervuilde grond gesaneerd en nu is hier woningbouw mogelijk.
Op talrijke plekken langs de veenkoloniale wateren werden schepen gebouwd,
onder andere op de werf en houtzagerij van de gebroeders Steentjes
aan de landzijde van het Oosterdiep.
De Zuiderschool (1860) en de Nutskleuterschool (1885) werden in 1956
vervangen door een modern scholencomplex.
Ruim dertig jaar later volgde afbraak ten gunste van nieuwbouwwoningen.
Op 18 maart 1986 viel het doek voor dit pand waarin Roelf Panjer een groentezaak had.
Het was door de gemeente aangekocht om nieuwbouw van de fusiebasisschool
De Sleutel mogelijk te maken. De Sleutel – ontstaan door het samengaan van Bareveldschool en Zuiderschool – werd in juni 1987 officieel geopend.
U bent aangekomen op de hoek J. Kammingastraat / 48e Laan.
Dat hier ooit brandstofpompen hebben gestaan, is nog steeds zichtbaar.
Neem er maar eens een kijkje! De pompen vormden een inkomstenbron voor het bedrijf van Dreijer, een veelzijdige onderneming op het gebied van mobiliteit. Naast dit pand staat de remise van de Eerste Groninger Tramway-Maatschappij, daarnaast een café.
Wie bij de 54e Laan zijn weg langs het Oosterdiep wilde vervolgen, moest tol betalen.
De tol werd op 1 mei 1931 opgeheven. Op de historische ansicht ziet u tramrails in de weg. Het zijn rails van de paardentramverbinding Zuidbroek – Ter Apel van de Eerste
Groninger Tramway-Maatschappij. Het eerste deel (Zuidbroek – Wildervank)
van deze 41 kilometer lange lijn werd op 17 augustus 1880 geopend en dit uiteraard op feestelijke wijze. De komst van de trein – het traject Stadskanaal – Zuidbroek via Bareveld en Wildervank werd op 1 augustus 1910 geopend – deed ook deze lijn de das om.
U hebt een uitstapje naar de overzijde van het Oosterdiep gemaakt.
Kijkend over het water ziet u nogmaals het tolhuis uit 1867 en zijn directe omgeving
als ook bedrijvigheid in het kanaal. In het middelste huis op de kleinere foto was bijna
een eeuw een grossierderij en bijna zestig jaar een mosterdmakerij gevestigd.
De derde woning bood plek aan een slagerij.
word vervolgd……