Een van de oudste hotels was Hotel Vrijheid. Gesitueerd aan het begin van de Blijhamsterstraat gaf dit vanuit Blijham de toegang tot de stad.
Daarvoor passeerde men eerst de spoorwegovergang, die aan de overzijde van de weg loopt. Deze kaart dateert van omstreeks 1904 en verkeer was er nog niet.
Op de weg staat nonchalant een koetsje geparkeerd.
Dat Hotel Vrijheid aan een druk kruispunt was gelegen, kan men nog wel zien aan het busstation aan de achterkant. Aan de voorzijde staat een fraaie bus te wachten op reizigers. In het aangebouwde gedeelte kon men, tijdens het wachten op de bus, nog rustig een kopje thee drinken. Vandaag de dag is hierin een Chinees restaurant gevestigd.
De Emmasingel (Wilhelminasingel) omstreeks 1930. Op de achtergrond rechts weer Hotel Vrijheid, gezien van de achterkant. Hier lagen de tramrails van de O.G. (01 Graitje), waarvan de remise aan de Wilhelminasingel stond. Mijn overgrootvader Harm Garrelds (met hoed) was stratenmaker en is bezig de weg te fatsoeneren.
Wanneer je Hotel Vrijheid de rug toedraait en vervolgens de spoorwegovergang naar Nieuweschans oversteekt, dan kom je uit op de Blijhamsterweg. Hier liep nog een tram richting Bellingwolde langs fraaie bomenrijen, die inmiddels alle verdwenen zijn. Let ook eens op de fraaie lantaarnpaal met wandelende dame.
Als je de Blijhamsterstraat verder inliep, passeerde je onderweg de monumentale huizen van Mr. Cannegieter en Roelof Phaff. Op de kruising met de Liefkenstraat stond een Gerechtsgebouw met daar tegenover, verscholen achter de Flamingo Bar, gevangenis
De Noorderschans. Vooraan links kon je ijsjes kopen bij Pietje de Heer,
die in de wijde omtrek bekend was.
Als we de BIijhamsterstraat vervolgen richting Marktplein dan zien we veel winkels.
Hier waren onder andere Meubel Kok, Johan Flint en modezaak Kroon gevestigd.
Verder nog een fietsenzaak en een speelgoedwinkel.
Inmiddels is de buurt verpauperd. Op de achtergrond zien we de NH kerk op het Marktplein, nadat we nog de kruising Carolieweg en Beersterstraat zijn gepasseerd.
Als we bij de vorige kaart van de Blijhamsterstraat voor de boekhandel rechtsaf slaan, komen we in de Engelschestraat. Deze buurt heette de Wevershom.
In vroeger tijden lag deze Wevershom blijkens een oude gemeentekaart nog juist
binnen de bestaande vestingwal.
Na nog een keer afslaan bereiken we de Engelschelaan met aan weerszijden woningen voor minder draagkrachtigen. Verderop richting Oranjestraat was eerst een ulo-school gevestigd. Later werd de mulo-school verplaatst en ging de naam over in Rijkskweekschool en aan de overzijde het gymlokaal van BATO.
Op deze kaart zien we dat het kerkhof al verdwenen is en het plein afgedekt is met keitjes. Rond de NH kerk uit 1275 wordt jaarlijks de Adrillen gehouden.
In betere tijden stond de markt vol vee en met handjeklappen werd de deal afgesloten.
In de jaren vijftig van de vorige eeuw stonden hier de bodewagens en kon je vracht aanbieden voor vervoer naar omliggende dorpen.
Dit is de andere kant van de NH kerk met uitzicht op de vroegere toren De “Olie Witte”. Aan deze kant staan veel cafés waar de aankopen op de Adrillen met een jenevertje
met suiker werden beklonken. Rechts heeft later een politiebureau gestaan,
maar dat is inmiddels ook verdwenen. Gebleven zijn de witte huizen bij
de doorgang naar de Torenstraat.
We verlaten het Marktplein en komen op de Burg. Schönfeldsingel. Voor ons de tuin van Hotel Dommering en de zijkant van de zalen. Dansles kreeg je van Lientje Wolters.
Op Bevrijdingsdag 1955 ging de lagere schoolklas naar de film met als traktatie een bevrijdingsbeker vol oranje snoepjes. Zondags waren er cowboyfilms met Frank Sinatra, Ronald Reagan of Roy Rogers.
Voor 1931 lag hier de Oosterhaven. In de verte zien we Houthandel Post. Hier kwamen coasters vol boom stammen uit Zweden om, na een tijdje in het water te hebben gelegen, te worden verzaagd tot planken. Rechts de stallen van Oldambster Herberg, waar Pieter Schriever de paarden verzorgde en je water uit de kraan mocht drinken.
Als je richting Houthandel Post loopt, kom je bij de Beersterweg. Daar lag een draaibrug en menigeen moest hier wachten op de kleischuiten (bekend als klaaiproamen), die er doorvoeren om klei naar Steenfabriek Strating te brengen. Rechts het schitterende huis van de familie Post uit 1915. Deze buurt werd Poststille genoemd.
De Burg. Schönfeldsingel ter hoogte van de Mr. J.F. Viëtorstraat.
Op de achtergrond de gashouder van de gasfabriek uit 1897.
Er werden zogenoemde gasmunten verkocht en die waren goed voor 1m3 gas.
Door de controleur werd de gasmunthouder thuis geleegd en kreeg je één nieuwe munt
en werd de houder van een loodje voorzien zodat je niet kon sjoemelen.
Links op de vorige en rechts op deze kaart staat de kerk van de Doopsgezinde Gemeente en, vol in beeld, het Badhuis. Dit werd beheerd door de heer Smook. Hij controleerde nauwgezet welk bad niet bezet was en na het noteren van de tijd mocht je naar binnen. Met luide stem zorgde hij er ook voor datje op tijd weer buiten stond.
Langszij het badhuis is de Schortinghuisstraat en kom je in de Gassingel.
Dit oude RK Ziekenhuis uit 1926 werd gerund door nonnen.
Bezoekers van patiënten moesten zich voor in de hal verzamelen en werden opgeroepen door de conciërge die een bezoekerskaart uitreikte. Ernaast staat de St. Vitusschool,
waar menig katholieke leerling zijn basisopleiding ontving.
De Boschstraat richting de Venne. Aan deze straat stond Drogisterij Bloem met een mooie gaper aan de gevel. Verder het Groene Kruis gebouw, waar ook de schoolarts zitting had en beroemd en berucht was, omdat je als kind op je hand moest blazen en hij dan in je broekje keek. Rechts stond de Joodse synagoge.
Als we van de Boschstraat naar de weg tussen de bossen, richting Steringa Kuiperweg gaan, kom je over de Hoogklei. Rechts staat de Hoogkleischool, met daarnaast de woning van de ‘hoofdmeester’. Voor de winkel naar rechts de Hoogstraat in en dan kom je in de Vierwindenbuurt die rond 1900 werd aangelegd.
Doorlopend richting het Sterrenbos komt men op de Boschsingel. Links stond de oude bewaarschool. Achter de school was een open plek in het bos met een ronde bank, waar op zaterdagavond het Leger des Heils zijn diensten hield. Aan de overzijde stond de Schippersbeurs, waar schippers terechtkonden voor vracht.
De Boschsingel richting Engelstilstraat. Links (niet zichtbaar) staat een notabele stenen zitbank en rechts kwam later een bakkerij. Verkeer was er in het stempeljaar van de kaart in 1926 nog niet; later snelde hier de ambulance van Garage de Grooth doorheen, richting de nieuwe autoweg, als er weer eens een ongeluk was bij de brug.
wordt vervolgd…