Een prachtige opname van de Torenstraat uit de jaren twintig met rechts de rentenierswoning van de familie J. van der Steeg (nu Studio 22) gebouwd
in 1912. Daarnaast de woning die werd gebouwd voor notaris Stheeman
(nu fam. M. Appeldoorn). Links de oude woning van de gezusters Palmer,
die in 1929 werd vervangen door het winkelpand van Siefko Diekema,
later Harm Cannegieter en Bert van der Laan.
Scheemda is ontstaan als nederzetting in een in cultuur gebracht veengebied. Oorspronkelijk waren het twee dorpjes, Scheemda en Eexta, die in de loop der eeuwen samengroeiden tot één dorp. Scheemda gold lange tijd als een echt landbouwdorp, een dorp met boerderijen tussen groene weiden, goudgeel graan en omgeploegde klei in herfst en winter. Die klei was afgezet door vroegere Dollardoverstromingen en zorgde in
de 19e eeuw voor vruchtbare grond.
De welvaart uit die jaren is goed te zien aan de grote boerderijen aan de Oosterstraat,
de Stationsstraat en Scheemderzwaag.
Het grootste deel van de samenleving vond haar broodwinning in de landbouw.
Er waren stelmakers en wagenmakers, grofsmeden die hoepels en ijzerwerk maakten en smederijen waar boerenpaarden van hoefijzers werden voorzien.
Daarnaast bestond er handel en nering, vooral na de aanleg van het Trekdiep van Groningen naar Winschoten. Beurt- en vrachtschepen deden de Diepswal aan, vee en graan uit het Oldambt werden ingescheept voor markten en beurzen in Groningen, en uit het veengebied werd turf aangevoerd. Passanten, schippers en scheepsjagers konden gebruik maken van de tapperijen, logementen en het winkelaanbod.
Na de komst van de Fransen in 1795 veranderde er veel. Maatschappelijke taken van de kerken werden overgenomen door het burgerlijk bestuur.
Vanaf 1808 vormden Scheemda en Eexta samen met de dorpen Nieuw Scheemda
en ’t Waar, en na 1821 met Westerlee en Heiligerlee, de gemeente Scheemda.
Een gemeentehuis was er niet; men vergaderde in één van de logementen.
Gaandeweg werden de gemeentelijke taken uitgebreid en kreeg men in 1907 de beschikking over een gemeentehuis. In 1904 was al een gemeentewapen verleend; de profeet Nehemia met troffel en zwaard als symbool voor ‘Bouwen en bewaren’.
In 1964 werd de naam Eexta opgeheven en geldt sindsdien
voor het hele dorp de naam Scheemda.In 1990 werden de voormalige gemeenten Nieuwolda en Midwolda door een herindeling samengevoegd met Scheemda. Sedert 2010 maakt Scheemda onderdeel uit van de gemeente Oldambt.
De Torenstraat in 1913. Rechts de drankenhandel van Jasper Goeman Bos,
daarnaast koperslager J.P. van der Velde. Links de bakkerij van Jan Wierenga,
die op 18 juli 1914 in vlammen opging (nu Galerie Beeldkracht),
en verderop de villa van de familie Ter Haseborg.
Op de hoek van de Brugstraat en de Winschoterstraat (vanaf 1969 Esbörgstraat)
het statige gemeentehuis, in 1878 als postkantoor gebouwd en in 1906 in gebruik
genomen als gemeentehuis. Links Hotel Panman. Foto uit 1960.
De Torenstraat in 1917 Links slagerij Klaassens, daarnaast het pand waar
mevr. A. Veersema-Hekman tot 1907 een manufacturenwinkel dreef.
Rechts het nieuwe pand (1916) van de rijwielen- en motorenzaak van E. Smid,
waarin ook bakkerij P. de Vries was gevestigd.
Rechtsachter de woning van schoolmeester M. Kamps.
Links het huis dat de familie Ter Haseborg in 1904 liet bouwen.
Tot de jaren zestig woonden hier de dames Ter Haseborg.
Rechts het pand van houthandelaar G.A. Crol,
dat vermoedelijk werd gebouwd in 1808. Foto ca. 1909.
De Brugstraat in 1917 met links het gemeentehuis.
Rechtsvoor, op de hoek met de Torenstraat, het oude pand waarin
de ongehuwde gezusters Palmer woonden.
De Brugstraat in een zomers licht, met links de kruidenierswinkel annex apotheek
van H. Trof. Daarnaast het huis van graanhandelaar Wiepko Haan,
dat werd gebouwd in 1908. Foto uit 1913.
De Brugstraat in de richting van de Torenstraat rond 1935, met de in 1896 vervaardigde basculebrug over het Winschoterdiep. Links het huis van burgemeester
H.K. Venema (later kapper Smit) en de kapperszaak van coiffeur A. Berghuis.
Rechts Hotel Hoen.
Links de klapbrug over het oude Winschoterdiep, die de Brugstraat met de Stationsstraat verbond, omstreeks 1950. Het nieuwe postkantoor (midden) werd in 1906 in gebruik genomen. Eerder stond hier hotel Oldambt. Rechts de woning van dokter De Haas.
De Oosterstraat richting Midwolda in 1913. Links de boerderij van J. van der Steeg
(nu A. Eriks) en rechts die van de familie C.E.E. Buseman (afgebrand in 1969).
Rechtsachter de woning van dokter Nauta.
De Oosterstraat omstreeks 1900. Links de smederij en ijzerwinkel van Willem Rozeboom. Daarnaast de drukkerij van Bernardus (Beentje) Wind met een bordje aan de gevel. Daarachter boerderij Ter Haseborg.
De Oosterstraat richting de toren met links de winkel van Graalman,
later verbouwd tot het Groene Kruis gebouw. Foto omstreeks 1910.
De Oosterstraat richting de toren in 1917. Dit gedeelte heette van 1908 tot 1927 Kerkstraat. Linksachter de oude pastorie uit 1761. Rechts de villa van rustend landbouwer
Reint Boelman (voordien dokter Heckman).
De Oosterstraat in de omgeving van Sportpark d’Oosterd in de jaren twintig.
Op de voorgrond de woning van Wieto Brons uit 1885.
Daarnaast de rentenierswoningen van de families Nanninga, Ten Have en Toxopeus.
Het Kerkpad omstreeks 1960. Hier waren vroeger enkele winkeltjes gevestigd,
alsmede het café van Jan Leeraar.
De Kerkstraat omstreeks 1960. Rechts drukkerij Van Zonneveld, links schoenenhuis
Van der Heide, kapper Udo van Groenenbergh, horlogerie Hugo Hörz en Garage Alles.
De Kerkstraat omstreeks 1915. Rechts de kruidenierswinkel van Albert Buining.
Op deze plaats verrees in 1928 de garage van Jannes Herman van Cingel
en August Schöneborn (later Garage Alles).
De Havenstraat omstreeks 1960. Rechtsvoor het kruidenierswinkeltje van
Grietje Buurmeijer, daarnaast fotohandel Evert Luppes en de galanteriewinkel
van Joke Groenbroek. Vervolgens het pand van kapper Albert Schreuder.
De Molenstraat in 1936 met de toren van de oude gereformeerde kerk als herkenningspunt. Daarnaast de radiozaak van Harm Vedder.
Links de schuur van Café Viëtor, daarnaast bakker Bakker.
De Molenstraat vanaf de voormalige gereformeerde kerk, richting de Kerkstraat, met rechts de pastorie. De ansichtkaart werd in 1913 in omloop gebracht.
Een beeld van de Molenstraat uit 1913. Links de bakkerij van G.H. Bakker.
Verderop is links de oude roggemolen te zien, waaraan de Molenstraat (in de volksmond
nog steeds Meulenhöm) zijn naam te danken heeft.
Word vervolgd……