Fré Meis

Frederik (Fré) Meis (Oude Pekela, 17 november 1921 – Groningen, 15 december 1992) was in de tweede helft van de twintigste eeuw een voorman van de Communistische Partij van Nederland (CPN) in de Nederlandse provincie Groningen.

gezin meis
Het gezin van Michiel Meis en Trientje Bruintjes.

Meis, afkomstig uit een communistisch arbeidersgezin, was een zoon van de strokartonarbeider Michiel Meis en van Trientje Bruintjes. Op zijn negende jaar werd hij door zijn vader ingeschakeld bij stakingsactiviteiten en fungeerde hij als poster bij de fabriekspoort. Na de lagere school werkte Meis als land- en fabrieksarbeider. Tijdens de Tweede Wereldoorlog werd hij in het kader van de werkverschaffing ingezet en werd hij gedwongen om voor de Duitsers te werken bij de aanleg van bunkers op het eiland Borkum en op vliegbasis Wittmundhafen. Direct na de Tweede Wereldoorlog sloot hij zich aan bij de CPN, uit bewondering voor de rol die deze partij had gespeeld in het verzet.  Vanaf 1946 zat hij voor de CPN in de gemeenteraad van Winschoten; ook schreef hij voor De Waarheid. Later zat hij voor de CPN in de Tweede Kamer, de Provinciale Staten van de provincie Groningen en gemeenteraad van de gemeente Groningen. Hij was tevens lid van het landelijk partijbestuur en het dagelijks bestuur van de CPN.

Daarnaast was Meis actief binnen de Eenheids Vakcentrale (EVC). Hij werd vakbondsbestuurder en leidde in de jaren vijftig en zestig van de 20e-eeuw meerdere stakingen in de havens van Rotterdam en Amsterdam. Vanaf 1968 verlegde hij zijn actieradius naar Oost-Groningen. Hij leidde er grote stakingen bij strokartonfabrieken als De Vrijheid in Veendam en De Union in Oude Pekela. Hij was een van de initiatiefnemers van het Volkscongres Groningen, dat bedoeld was om het verzet te bundelen tegen de economische achterstelling van Groningen. Ook was hij een fel tegenstander van het Plan Kikkert, een plan van het Tweede Kamerlid Henk Kikkert (CHU) om een groot militair oefenterrein aan te leggen in Westerwolde.

Op 11 mei 1971 kwam Meis in de Tweede Kamer. Hoewel hij hierdoor geregeld in Den Haag vertoefde, bleef hij zich ook op Groningen richten. Onder zijn aanvoering verzette de CPN zich tegen de vermeende economische achterstelling van de provincie bij de rest van het land. Meis was een van de gangmakers bij de zogeheten ‘Volkscongressen’, die tussen 1972 en 1980 viermaal – eerst in Groningen, later in Winschoten – werden gehouden om tegen deze achterstelling te protesteren. Juist gedurende deze jaren, toen Meis in de CPN vooraan stond, geraakte zijn partij in grote moeilijkheden. Op 25 mei 1977 verloor de CPN bij de Tweede-Kamerverkiezingen vijf van de zeven zetels, waardoor er toen een einde kwam aan zijn parlementaire werk.

Op langere termijn leidde de verkiezingsnederlaag tot een strijd tussen vernieuwingsgezinden en orthodoxen in de CPN. In dit conflict keerde Meis zich tegen de vernieuwers, onder wie zich in Groningen nogal wat studenten bevonden die aan het begin van de jaren zeventig, mede vanwege zijn optreden als actieleider, lid waren geworden van de partij. Meis verzette zich tegen de aantasting van de leninistische beginselen van de CPN en tegen de kritiek op de Sovjetunie. Hij nam zitting in de landelijke coördinatiegroep van het behoudende Horizontaal Overleg van Communisten. Toen deze organisatie zich van de CPN dreigde los te maken,
haakte hij af: de partijeenheid was hem heilig.

Ondanks zijn gehechtheid aan de partij legde hij zich erbij neer dat de CPN in 1990 opging in Groen Links. Zijn maatschappijbeschouwing bleef daarbij ongewijzigd. Bij de Provinciale-Statenverkiezingen van 1991 trad Meis op als ‘lijstduwer’ van Groen Links. Begin 1992 zegde hij echter zijn lidmaatschap op, uit protest tegen de uitspraak van een vertegenwoordiger van Groen Links in het Europese Parlement, dat in de nieuwe partij ‘de oude stalinistische methoden van de CPN’ waren teruggekeerd. Meis beschouwde dit als een belediging van de communisten.

Meis was een communist in hart en nieren, die het geloof in de komst van het socialisme nooit heeft opgegeven, ook niet na de ondergang van de Sovjetunie en van zijn partij. Hij was bovenal een man van de actie: als vakbondsman en als stakingsleider die opkwam voor de arbeidersklasse kreeg hij landelijke bekendheid. In Groningen stond hij ook individuele arbeiders met raad en daad terzijde: vanaf het einde van de jaren veertig tot 1990 hield hij geregeld spreekuur voor mensen met problemen op gebied van huisvesting, uitkeringen en dergelijke.

Meis was meer een doener dan een denker, meer een man van de praktijk dan van de theorie. Slechts een enkele maal schreef hij een artikel in Politiek en Cultuur , het theoretisch tijdschrift van de CPN, en dan voornamelijk over de sociaal-economische strijd in Groningen. Meis was ook een agitator die de taal van de arbeiders sprak en daarbij demagogie niet schuwde. Met zijn rechtlijnige, directe woordgebruik kwam hij beter uit de verf op actievergaderingen dan in de Tweede Kamer. Zijn imago van ijzervreter poogde Meis voor de buitenwacht te cultiveren. Hierachter ging echter een man schuil die op cruciale momenten ook weifelmoedig kon zijn en zich liet imponeren.Na het beëindigen van zijn politieke werkzaamheden in 1978 richtte Meis zich op advieswerk aan bejaarden. Hij hield spreekuren voor ouderen en hielp hen bij financiële zaken. Toen de CPN in de jaren 80 afstand deed van haar oude beginselen sloot hij zich aan bij het Horizontaal Overleg van Communisten (HOC). Bij de scheuring tussen HOC en CPN bleef hij lid van zijn partij. In 1991 trad hij bij de Provinciale Statenverkiezingen nog op als lijstduwer voor GroenLinks, waarin de CPN was opgegaan. Het jaar daarop verliet hij deze partij echter.

In 1987 publiceerde Meis het eerste deel van zijn memoires, Veertig jaar actie. Een aangekondigd vervolg op dit eerste deel is nooit verschenen. In 2002 verscheen de biografie Fré Meis. Handelsreiziger in revoluties. Ook werd in 2013 een documentaire gemaakt over Fré Meis met als titel Woorden van beton.
Fre Meis – Woorden van Beton : https://www.youtube.com/watch?v=9JzZVVUZT0E

Persoonlijk : Meis trouwde in 1943 met Christina Bakker. Uit dit huwelijk werd een zoon geboren. Meis overleed in december 1992 op 71-jarige leeftijd in zijn woonplaats Groningen aan een hartstilstand.

Wetenswaardigheden:
De overwinning van de CPN bij de Statenverkiezingen in Groningen in 1970 werd toegeschreven aan het ‘Meis-effect’.

Als leider van het adviesbureau van de CPN in Groningen adviseerde hij over uitkeringen, belastingen, huisvesting, justitiële zaken etc.

Trad uit GroenLinks, nadat Europarlementariër Herman Verbeek had gezegd dat de partij werd beheerst door communisten en Stalinisten. Hij voelde zich daardoor niet langer thuis in GroenLinks.

Op een bomvol plein aan de Wedderweg in Oude Pekela spreekt stakingsleider Fré Meis de stakers toe. De stakers zijn allemaal werkzaam in de strokartonindustrie en leggen maandenland iedere maandag het werk neer.

Ze eisen een loonsverhoging en hebben Meis gevraagd de stakingen te leiden. Meis is een bekende naam geworden op dat gebied, hij leidde eerder ook stakingen in Rotterdam en Amsterdam. In 1969 wordt hij daarom gevraagd zich te buigen over de lage lonen en de dreiging van sluiting van verschillende fabrieken. Met zijn rol als strokartonstakingsleider werd Meis landelijk bekend en bij fabrieksbazen zelfs berucht. Er werd wel gesproken van het ‘Meis-effect’. Zodra fabrieksbazen hoorden dat hij de staking zou leiden, werden de eisen al ingewilligd. Ook wist Meis met zijn optreden de nijpende situatie in Oost-Groningen flink op de kaart te zetten in de landelijke politiek. Ook in Oost-Groningen kon hij een deel van de werkgelegenheid redden. De reden van zijn succes in Oost-Groningen wordt toegeschreven aan zijn karakter en manier van optreden. Zijn duidelijke ferme taal, zijn robuuste optreden en zijn vastberadenheid zorgden ervoor dat de stakers achter hem bleven staan. In Oude Pekela wordt nog steeds met dankbaarheid aan Fré Meis zijn inzet voor het gebied gedacht. In 2002 werd die dankbaarheid tastbaar gemaakt door de onthulling van een standbeeld van Fré Meis aan de Wedderweg in Oude Pekela. De straat waar hij eens in 1921 geboren is, herinnert nu aan zijn optreden op het plein in 1969.

Beeld-2-1536x1048
Fré Meis spreekt de arbeiders tijdens de Rode Maandagen toe bij de
Wedderweg in Oude Pekela, september 1969.
(Persfotobureau D. van der Veen, Groninger Archieven)

In Oude Pekela staat sinds 2002 een door Christine Chiffrun vervaardigd
borstbeeld van hem. zie https://fotocollect.blog/2021/09/11/fre-meis/

Het broeide al een tijdje in Pekela, maar in 1969 barstte de spreekwoordelijke bom. Werknemers van de strokartonfabrieken in de regio voelden zich achtergesteld, omdat hun lonen een stuk lager waren dan die van fabrieksarbeiders in de Randstad. Er werd een gelijke beloning vereist. Daarom kwamen, in september 1969, werknemers van strokartonfabriek Union bijeen in café Sasker. Zij stemden unaniem in met een wilde staking op de eerstvolgende maandag. Een ‘wilde staking’ betekent dat de staking vanuit de werknemers zelf komt, en niet vanuit een vakbond of andere werknemersorganisatie. Het initiatief van Union inspireerde werknemers van andere fabrieken in Pekela om hetzelfde te doen. Ruim 2.300 werknemers legden wekenlang elke maandag het werk neer. De stakingen zijn de geschiedenis ingegaan als de ‘Rode Maandagen’. Het leidde tot een loonsverhoging in de cao van 1970.

staking1969
Bijeenkomst in café Sasker van arbeiders van de strokartonfabrieken.
Er wordt gestemd over de staking, 1969.
(Persfotobureau D. van der Veen, Groninger Archieven)

Demonstratieve optocht in Amsterdam van de Communistische Partij
op 27 maart 1971.

924-4000
Beschrijving : Demonstranten trekken met vlaggen en spandoeken door de straten van Amsterdam
924-3992
Fré Meis krijgt van een meisje een lik van een ijsje.

(Dit meisje is Tanja op ’t Ende, dochter van Tjidde op ’t Ende, voormalig raadslid voor de CPN in Schiedam, in de jaren’70.)

2138_3567
Staking bij steenfabriek Strating, Oude Pekela. Links op het podium Fré Meis
(Vervaardiger Persfotobureau D. van der Veen , Datum 1969-11)

Indrukwekkende spreker

Meis was een charismatische persoonlijkheid. ‘100 kilo vastberadenheid’, kopte de Volkskrant eens in een artikel over hem en hij beschikte over een natuurlijk gezag. Maar Meis was vooral een indrukwekkende sprekers die massa’s zowel kon
opzwepen als in bedwang houden. Hij sprak de taal van het volk en gaf
Oost-Groningen een stem die de problemen zoals werkeloosheid en
economische achterstand op de kaart zette.

Na zijn politieke carrière in 1978 hield Meis spreekuren voor ouderen en hielp hij hen bij financiële zaken. De CPN ging aan het eind van de jaren tachtig op in GroenLinks en Meis was in 1991 nog één keer lijstduwer voor deze partij bij de Provinciale Statenverkiezingen, maar het jaar daarop verliet hij deze partij.

nog enkel video’s:

Fré Meis in Slochteren, 1972 : https://twitter.com/gronarch/status/1482345347468959744

De Strijd van Fre Meis : https://www.youtube.com/watch?v=rpx4hqUm-YE

Kaj Leo Johannesen

kaj leo johannesen

Politicus, voormalig Premier van de Faeröer en voormalig Voetballer
Hij was van 2008 tot 2015 premier van de Faeröer. Tevens is hij een voormalig international van het Faeröers voetbalelftal. Johannesen verdedigde tussen 1984 en 2007 het doel van HB Tórshavn. Ook was hij een verdienstelijk handballer. Hij speelde vier wedstrijden voor de Faeröer, en maakte zijn debuut voor de nationale ploeg op 25 september 1991, toen hij na 56 minuten inviel voor Knudsen in de EK-kwalificatiewedstrijd tegen Denemarken (0-4) in Landskrona.

Website: https://en.wikipedia.org/wiki/Kaj_Leo_Johannesen

Foto gekregen: 26 maart 2013

Martin Graf

martin graf

Politicus en voormalig President van het Oostenrijkse Parlement
Graf werd geboren in Wenen en studeerde rechten aan de Universiteit van Wenen.
Hij studeerde af in 1987 en volgde een opleiding tot advocaat . In zijn studententijd, werd hij lid van de studentenvereniging Burschenschaft Olympia die wordt beschouwd als extreem-rechts door het archief van de Oostenrijkse Resistance (Dow). Van 1994 tot 2002 en opnieuw sinds 2006 was hij lid van het Oostenrijkse parlement. De tussenliggende jaren was hij directeur van de Oostenrijkse onderzoekscentra ; van 2000 tot 2006 was hij ook bestuurslid van de PVA,
een verzekeringsmaatschappij die eigendom is van de overheid.
Graf is de voorzitter van de Weense voetbalclub FC Hellas Kagran.

Website: https://pace.coe.int/en/members/6423/graf

Foto gekregen: 06 juli 2013

John Kerry

john kerry
Digitale Foto

Politicus, Senator en Speciaal klimaatgezant van de president van de Verenigde Staten
Is een Amerikaans politicus van de Democratische Partij. Sinds 20 januari 2021
is hij speciaal klimaatgezant van president Joe Biden. Voordien was hij senator
voor Massachusetts van 1985 tot 2013 en minister van Buitenlandse Zaken in het kabinet-Obama van 2013 tot 2017. In 2004 was hij presidentskandidaat namens de Democratische Partij. Hij verloor de presidentsverkiezingen van George W. Bush,
die een tweede termijn zeker stelde.
Kerry deed niet mee aan de presidentsverkiezingen van 2008.

Website: https://twitter.com/johnkerry

Foto gekregen: 01 februari 2005

Hillary Clinton

hillary clinton
Digitale Foto

Politicus en voormalig Amerikaanse Minister van Buitenlandse Zaken
Is een Amerikaans politica van de Democratische Partij. Sinds 1975 getrouwd
met Bill Clinton, voormalig president, was ze deswege first lady van 1993 tot 2001.
In 2007-2008 was ze kandidaat voor de nominatie van haar partij voor de Amerikaanse presidentsverkiezingen 2008. Van 21 januari 2009 tot 1 februari 2013 was zij de minister van Buitenlandse Zaken onder het presidentschap van Barack Obama. Daarvoor zat zij namens de staat New York in de Senaat.
Zij is de eerste voormalige first lady die Senaatslid was en een ministerspost
in een Amerikaanse regering vervulde.

Website: https://www.hillaryclinton.com/

Foto gekregen: 13 februari 2007

Ed Stelmach

ed stelmach

Politicus en voormalig Premier of Alberta
Is een Canadees progressief conservatief politicus en de 13e premier van de provincie Alberta. Kort na de verkiezingen maakte Stelmach zijn nieuwe kabinet bekend. Stelmach bleef ook in zijn tweede termijn te maken hebben met kritiek op zijn beleidsplannen. Hij maakte daarop bekend af te zullen treden als partijleider. Nadat in oktober 2011 de progressief-conservatieve partij een opvolger koos trad Stelmach per 7 oktober van dat jaar af als premier. Hij werd opgevolgd door Alison Redford.

Website: https://en.wikipedia.org/wiki/Ed_Stelmach

Foto gekregen: 09 maart 2009

Martin Schulz

martin schulz

Politicus en voormalig Partijleider van de sociaaldemocratische SPD
Hij was van 2012 tot 2017 voorzitter van het Europees Parlement.
Daarvoor was hij vanaf de Europese Parlementsverkiezingen van 2004 fractievoorzitter van de Partij van de Europese Sociaaldemocraten.
In 2014 vervulde hij deze functie korte tijd opnieuw. Van maart 2017 tot februari 2018 was hij partijleider van de SPD. Hij is lid van de Bondsdag.
Hemelvaartsdag 2015 werd hem de Internationale Karelsprijs Aken uitgereikt.

Website: https://martin-schulz.eu/

Foto gekregen: 17 oktober 2017

Joachim Gauck

joachim gauck

Politicus en Voormalig Bondspresident van Duitsland
Der Spiegel beschreef hem als ‘de betere voorzitter.’ en Bild noemde hem ‘de kandidaat van de harten’. Ook kreeg Gauck de bijnaam ‘Opa-Obama’. Na Wulffs aftreden, 17 februari 2012, was er de politieke partijen veel aan gelegen een gezamenlijke kandidaat te vinden, die het beschadigde imago van de politiek kon opvijzelen. Op zondag 18 maart 2012 werd Gauck door de Bondsvergadering gekozen tot bondspresident. In juni 2016 kondigde Gauck aan geen kandidaat te zijn voor een tweede ambtstermijn. Kort voor zijn afscheid in 2017 werd hij gedecoreerd als Ridder Grootkruis in de Orde van de Nederlandse Leeuw.

Website: https://www.bundespraesident.de/EN/TheGermanFederalPresidents/JoachimGauck/Joachim-Gauck-node.html

Foto gekregen: 04 juni 2015

Christian Lindner

christian lindner

Politicus
Is een Duits politicus voor de Freie Demokratische Partei (FDP). Hij is sinds december 2013 voorzitter van deze partij. Lindner was van 2000 tot 2009 volksvertegenwoordiger in de Landdag van Noordrijn-Westfalen, van 2009 tot 2012 zetelde hij als parlementslid in de Bondsdag. In december 2013 nam hij de functie van partijvoorzitter van de FDP over van Philipp Rösler. Lindner leidde de campagne van de FDP bij de Duitse Bondsdagverkiezingen 2017 waarbij de partij de kiesdrempel na vier jaar afwezigheid in de Bondsdag terug haalde.

Website: https://www.christian-lindner.de/

Foto gekregen: 22 mei 2015

Gerhard Schröder

gerhard schroder

voormalig Politicus, Jurist en Bondskanselier van Duitsland
Is een voormalig Duits politicus van de SPD en jurist en bondskanselier van
Duitsland van 1998 tot 2005. Op 27 september 1998 won de SPD onder leiding
van Schröder de bondsdagverkiezingen van 1998 waarna hij een coalitie formeerde met de Bündnis 90/Die Grünen waarop hij op 27 oktober 1998 werd beëdigd als bondskanselier van Duitsland. Na de bondsdagverkiezingen van 2002 werd
Schröder nogmaals herkozen maar verloor de bondsdagverkiezingen van 2005
en werd opgevolgd door Angela Merkel. Sindsdien werkt hij als bestuurder
voor onder andere Nord Stream, Rosneft en Hannover 96.

Website: https://gerhard-schroeder.de/

Foto gekregen: 24 augustus 2002