Woning


171_DSC1013
2021
471
2014
455
2010

Woning (voorheen Waborg Bouwadvies en Projectontwikkeling)
aan de Hendrik Westerstraat 115
Rijksmonument

Waborg – partner voor bouwadvies, bouwmanagement, technisch vastgoedbeheer
en projectontwikkeling.

Daarvoor was deze woning de Hervormde Pastorie –
De Hervormde pastorie van Oude Pekela, gebouwd in het midden van de 19e eeuw.

Deze pastorie is de opvolger van een pastorie die ten westen van en pal voor de Hervormde kerk van Oude Pekela stond en in 1846 werd afgebroken. In dezelfde vergadering waarin werd besloten de oude af te breken, besloten de kerkvoogden tot het weer opbouwen van een nieuwe pastorie met schuur.

Het bouwjaar van de in 1846 afgebroken pastorie is niet bekend.
Van een pastorie van de Hervormde gemeente te Oude Pekela wordt voor het eerst melding gemaakt in 1665 toen de bisschoppelijke troepen van de bisschop van Münster, die op dat moment actief waren in het noorden van Nederland,
schade toebrachten aan kerk en pastorie in Pekela.

De pastorie lag destijds in het Westerwoldse deel van Oude Pekela.
In verband met hun veiligheid hadden de inwoners van het landschap Westerwolde in 1316 een verdrag met de bisschop van Münster gesloten. Men betaalde hoendergeld als belasting in ruil voor bescherming tegen vreemde overvallers.
De inwoners beloofden uit ieder huis, waaruit rook opging, eeuwig en erfelijk, jaarlijks op St. Michiel (29 september) een hoen te betalen en hulp te verlenen bij oorlog.
De bisschop daarentegen deed in ruil daarvoor de toezegging Westerwolde in
zijn bescherming te nemen.

In 1807 meldde dominee Meurs, omdat de pastorie over maar liefst acht schoorstenen beschikte waarvoor hij belasting moest betalen, aan de bestuurders van de stad Groningen, (die eigenaar was van de pastorie) dat hij alle schoorstenen voor zijn huishouding niet nodig had. Hij stelde voor dat de stad voor vier van deze schoorstenen de betaling voor zijn rekening zou nemen omdat de pastorie mede diende tot huisvesting voor de Raadsgecommitteerden van de stad die elk jaar in Pekela op bezoek kwamen. De stadsregering besloot daarop dat in het vervolg vier schoorstenen ten laste van de predikant zouden komen en dat zij verder ging bezien of de andere vier misschien verwijderd konden worden.

Uit gezondheidsoverwegingen werden in 1882 de grachten rondom de tuin van de Hervormde pastorie gedempt, waarna daarop een hek werd geplaatst. In 1976 stuitten werkers, tijdens het graven van een rioolput in de pastorietuin, op een aantal plavuizen. Deze plavuizen, die op een diepte van 1.70 meter werden gevonden, zijn wellicht afkomstig van een keldervloer van de vroegere, in 1846 afgebroken, pastorie.

In oktober 1979 werd de pastorie door het voormalig ministerie van CRM
op de monumentenlijst geplaatst.Link ” Hervormde pastorie” :
https://nl.wikipedia.org/wiki/Hervormde_pastorie_(Oude_Pekela)

voorgevel_pastorie
voorgevel pastorie
pastorie30-40
pastorie ’30-’40

Rechts de pastorie en links op de achtergrond een gedeelte van de
Nederlands Hervormde Kerk – datum 1930-1940

pastorie
pastorie

Oude Pekela’s Hervormde kerk met pastorie
beschrijving: Kerklaantje vanaf het kanaal


Nederlands Hervormde Kerk


392a
2014
392b
2014
392c
2014
392d
2014
393a
2014
393b
2014
347a
2010
347b
2010
209
1992

Nederlands Hervormde Kerk protestantse gemeente
aan de Hendrik Westerstraat 114 / Wedderweg
Rijksmonument (Kerk en toren)

Herv. Kerk en toren op ruim Kerkhof. Langgerekt zaalgebouw gesticht in 1683 en in 1783 vergroot; torn uit 1804 die boven de nok van het kerkdak door afschuining van de hoeken beëindigd is om bekroond te worden door een sierlijk achtzijdig koepeltje.

In de kerk preekstoel met gedraaide hoekbalusters; bijbehorend achterschot en klankbord. Met ijzer beslagen offerblok. Compleet bijeen behorend meubilair van paneelwerk met gesneden lijsten. Van het doophek is nog slechts een gedeelte
over met vier knoppen.

Gedenksteen voor H. Wester. In de pastorietuin voetstuk (grafmonument ?)
met de naam van de schoolopziener H. Wester.

Orgel in 1865 gemaakt door P. van Oeckelen. Mechanisch smeedijzeren
torenuurwerk circa 1580. Gerestaureerd door de Fa. Koek te Midwolda
en van een electrische opwinding voorzien.

Aan de toren zit op een houten bord, schuin geplaatst in de hoek van
de zijgevel, een zonnewijzer.

3-28
Oldie 3-28
48-1
Oldie 48-1
48-2
Oldie 48-2
48-3
Oldie 48-3
48-4
Oldie 48-4
hervormde-kerk
hervormde kerk
hervormde-kerk2
hervormde kerk

Kerksplitsing in Oude Pekela maakt fusie mogelijk 2012 :
http://www.prachtigpekela.nl/nieuws/15369/3484

Link : https://nl.wikipedia.org/wiki/Hervormde_kerk_(Oude_Pekela)

Website “Herv. Kerk” : http://www.protestantsegemeenteoudepekela.nl/joomla/


Vrije Evangelische Kerk


075_DSC1133
2021
265
2014
236
2010
107
1992

Woning (voorheen Vrije Evangelische Kerk) aan de Eltjeswijk 13

Het orgel is gebouwd door Bakker & Timmenga in 1920 voor de Vrij Evangelisch Gemeente in Leeuwarden. In 1969 is het orgel overgeplaatst naar de Vrij Evangelische kerk in Oude Pekela door firma Mense Ruiter.

orgel
Orgel (foto Michiel van ’t Einde)

De oude leden overlijden en de jeugd blijft weg. De ontkerkelijking is duidelijk zichtbaar in de vrije evangelische kerk in Oude Pekela. Het kerkbestuur ziet daarom geen andere weg: de kerk is te koop gezet en de gemeenschap wordt opgeheven.

In 2018 is de kerk te koop gezet en de gemeente is op 31 maart 2019 opgeheven.
In 2020 Kerk heeft woonbestemming en staat te koop.

De gemeente is ontstaan uit het in 1877 opgerichte Genootschap tot Verbreiding der Waarheid. De gemeente is geïnstitueerd door ds. A. Mooij uit Winschoten op zondag 22 sept. 1889. In 1893 vond aansluiting plaats bij de bond van vrije evangelische gemeenten in Nederland. Eerste voorganger van de gemeente was ds. P. Douma uit Oude-Leije. Gedurende 11 jaar heeft hij de gemeente met de meeste toewijding gediend. In 1900 vertrok hij naar Nijmegen. Opvolger van deze eerste voorganger was ds. H. Stavinga.
Hij heeft van 1901-1912 in Oude Pekela gestaan, om dan naar Bergen te vertrekken.
Van de latere voorgangers willen we slechts vermelden ds. M. van der Vlis, thans te Goes en ds. D.W. Veldkamp, thans te Leeuwarden, die beiden hun beste krachten tot opbouw van de gemeente hebben gegeven. Voorganger in 1939 is ds. T.H. Penninga, die, gekomen van Breskens, zich op 20 november 1938 aan de gemeente Oude Pekela verbond.
Op 5 maart 1952 wordt het gerestaureerde kerkgebouw van de vrije evangelische gemeente weer in gebruik genomen. Het is een kerk in een kerk geworden, want de muren van het oude gebouw zijn blijven staan. Nog kan worden gemeld, dat van de gemeente de volgende verenigingen uitgaan: zondagsschool, jongelingsvereniging, grote en kleine meisjesvereniging, terwijl de gemeente een eigen zangkoor bezit.
De gemeente bestaat in 1949 60 jaar.

Link “Vrije Evangelische Gemeenten” : https://nl.wikipedia.org/wiki/Vrije_Evangelische_Gemeenten

betonbrug-eltjeswijk
betonbrug eltjeswijk

Nieuwe betonbrug over de Eltjenswijk, foto: Kral, Carel
Het hoge gebouw aan de wijk is van de Vrij Evangelische Gemeente,
links van de brug kruidenier Heuving
.

vrije evangelische kerk - 1955
De Vrij Evangelische kerk aan de Eltjenswijk 1955 , foto: Kral, Carel

het Anker


058a_DSC1140
2021
058b_DSC1247
2021
206b
2014
206a
2014
183b
2010
183a
2010
091
1992

Gereformeerde kerk “het Anker” aan de Hendrik Westerstraat 205 / Vijverlaan

Kerk gebouwd in 1980 op plaats van de oude Gereformeerde kerk.
O.a. zijn stenen van de oude kerk gebruikt.
PKN-kerk samen met de Hervormde kerk.
De kerkdiensten worden nu in deze kerk gehouden.

Het orgel is gebouwd door P. van Oeckelen in 1857 voor de Westerkerk in Harlingen. In 1896 is het orgel overgeplaatst naar Gereformeerde Kerk in Oude Pekela.
Het orgel is in 1980 overgeplaatst naar Het Anker in Oude Pekela.

De gereformeerde kerk van Oude Pekela met ernaast de pastorie, waar het echtpaar Stoppelman ondergedoken zat in de oorlog.

Link : https://www.deverhalenvangroningen.nl/alle-verhalen/oude-pekela-over-de-oorlog-maar-vooral-over-daarna

Gebeurtenis – Kerkgebouw Het Anker in de verkoop in Januari 2015 – Het kerkgebouw van de vroegere gereformeerde gemeente in Oude Pekela, Het Anker, staat te koop. Ook de bij behorende kosterswoning kan worden gekocht. De eerdere geloofsgemeenschap, die enige tijd geleden fuseerde met de plaatselijke hervormden tot PKN Oude Pekela, houdt vanaf eind vorig jaar alleen nog maar diensten in de Wedderwegkerk, tot voor enige tijd het bedehuis van de hervormden.

Gebeurtenis – 150 jaar Gereformeerde Kerk Oude Pekela in 2011
Link : http://www.prachtigpekela.nl/nieuws/7089/3522

Ebenhaezer ca.1903
Ebenhaezer ca.1903
Ebenhaezer 1974
Ebenhaezer 1974
Eben-Haëzer(1896-1980)
Eben-Haëzer(1896-1980)

Gereformeerde kerk ” Ebenhaezer “
1974 – foto: Douma, M.A.

Deze kerk is gebouwd in 1894. Links verenigingsgebouw ” Het Anker “.


Sint-Willibrorduskerk


Nieuws:

Sint Willibrorduskerk in Oude Pekela sluit bijna haar deuren

kerk
St. Willibrorduskerk in Oude Pekela (© Ariënne Dozeman)

De Sint Willibrorduskerk in Oude Pekela sluit binnenkort de deuren. Op Tweede Paasdag wordt de laatste mis in de rooms-katholieke kerk gehouden. Tijdens een viering zondag gaf bisschop Ronald Cornelissen uitleg aan kerkgangers over de voorgenomen sluiting.

Buiten de kerk reageren bezoekers gelaten. ‘Mijn overgrootvader was hier bij de eerste mis, ik ben bij de laatste’, zegt een vrouwelijke kerkganger. ‘Ik ben hier groot geworden’, zegt een ander.

Combinatie van factoren

Volgens de bisschop speelt een combinatie van factoren mee bij de sluiting. ‘We redden het gewoon niet, soms financieel niet, soms door een tekort aan vrijwilligers en soms omdat het kerkbezoek heel laag is.’ Op termijn moest volgens de bisschop daarom de kerk in Oude Pekela sluiten.

bisschop
Bisschop Ronald Cornelissen van het bisdom Groningen-Leeuwarden,
in de Sint Willibrorduskerk in Oude Pekela (© RTV Noord)

In april wordt bovendien de kerk gerestaureerd vanwege schade door aardbevingen. ‘Het duurt zeker een jaar voordat de kerk weer open kan’, zegt Cornelissen. Daarop is besloten de kerk definitief met Pasen al te sluiten. ‘We hebben ook bij corona gemerkt dat als je een kerk een jaar dicht doet of langer, mensen afhaken. Die gaan ergens anders naartoe of zijn gewend om de viering via livestream te volgen. Dus wat hou je op een gegeven moment nog over?’

Vragen en frustratie

Onder de bezoekers leven ook veel vragen. ‘Waarom deze kerk en niet een andere?’, vraagt een kerkganger zich af. ‘Waarom eerst renoveren en dan alsnog verkopen?’ vraagt een ander. ‘En waar gaat dat geld dan naartoe?’

‘Er was iemand die best geëmotioneerd was en dat snap ik ook wel,’ zegt Cornelissen. ‘Als je hier bent opgegroeid, je hier bent gedoopt, wellicht getrouwd, of je je ouders vanuit de kerk begraven hebt, dan heb je een emotionele band met zo’n gebouw.’

Volgens bisschop Cornelissen is de keuze gemaakt door het bestuur van de parochie, dat een gebouwenplan opstelde voor de komende jaren. ‘De andere geloofsgemeenschappen in deze regio zijn sterker’, zegt hij. ‘Daar zijn meer vrijwilligers en meer reuring.’

Maar niet alle kerkgangers tonen onbegrip voor de sluiting. ‘Mensen zijn niet blind en doof en die zien ook wel dat de gemeenschap broos is, dat het ook allemaal niet kan.’

Minder gelovigen

De sluiting past in een bredere ontwikkeling. In Nederland neemt het aantal mensen dat bij een kerk hoort al tientallen jaren af. Inmiddels rekent bijna 6 op de 10 volwassenen zich tot geen enkele kerk.

Die ontkerkelijking begon al in de jaren zestig en speelt ook in Oost-Groningen, ziet Cornelissen. ‘60, 70 jaar geleden waren dat bloeiende plekken, maar heel veel katholieken zijn weggegaan of oud geworden. We zien dat het aantal katholieken en kerkbezoeken zijn gekrompen.’

Cornelissen: ‘Het in de lucht houden kost ontzettend veel geld elk jaar. Ik was enkele weken geleden in een parochie, die heeft per jaar een tekort van 400.000 euro. Dat houd je natuurlijk niet lang vol.’

Toch ziet de bisschop ook voorzichtig hoopvolle signalen. Volgens hem melden zich de laatste tijd juist weer meer jongeren bij de kerk. ‘Met Pasen zal ik dertien jongeren dopen in Veendam’, zegt hij. ‘Dat is jarenlang niet voorgekomen, dat is er normaal nul of één.’

De Sint Willibrorduskerk in Oude Pekela moet haar deuren sluiten (filmpje bron)
https://www.rtvnoord.nl/cultuur/1386750/sint-willibrorduskerk-in-oude-pekela-sluit-bijna-haar-deuren

En nu?

Wat er na de restauratie met het kerkgebouw gebeurt, is nog niet bekend. Cornelissen: ‘We zetten erop in dat het gebouw blijft en dat het een mooie andere functie voor de gemeenschap krijgt, maar we zullen het dan niet meer als vierplek hebben.’

De opbrengst van een eventuele verkoop wordt volgens de bisschop gebruikt om de andere kerken in de regio in stand te houden.

Voor de kerkgangers uit Oude Pekela betekent de sluiting dat zij voor vieringen moeten uitwijken naar andere plaatsen in de regio, zoals Winschoten en Veendam. De Sint-Bonifatiuskerk in Nieuwe Pekela is nu nog een optie, maar ook deze kerk dreigt op termijn te sluiten.

Niet alle kerkgangers zijn van plan om naar een van de andere kerken te gaan, zegt een bezoeker: ‘Als deze kerk sluit, volg ik de mis wel op tv.’


044a_DSC1162
2021
044b_DSC1240
2021
044c_DSC1239
2021
168
2014
146
2010
024
1992

De Sint-Willibrorduskerk aan de Feiko Clockstraat 228
Rijksmonument

De Sint-Willibrorduskerk is een rooms-katholieke kerk,
ook wel genoemd de Roomse Toren, de toren is 65 meter hoog.

Naar ontwerp van Nicolaas Molenaar gebouwde in 1896 gewijde neogotische kruisbasiliek met 3/5 gesloten apsis en rechthoekige zijkapellen.
Met leien gedekte toren. Toren met twee nissen aan iedere zijde,
frontale en hoge naaldspits. Spitsboogvensters.
Het terrein begrensd door een eenvoudig eind-19e-eeuws gietijzeren hek.

Karakteristiek in de lintbebouwing langs het Pekeler Hoofddiep gesitueerd en ten opzichte van de rooilijn teruggeplaatst, uit donkere baksteen opgetrokken gebouw, waarvan de plattegrond de dispositie weerspiegelt.

Het interieur is uitgevoerd in lichtere steensoorten: de bundelpijlers in helderrode steen met natuurstenen lijstkapitelen en hardstenen basementen;
de ribben en gordelbogen in rode, de gewelfschelpen in gele baksteen;
de muurvlakken zijn gepleisterd.

De vensters van koor en zijkapellen zijn kleurig beglaasd.

De neogotische inventaris – waaronder drie altaren in kalksteen,
de preekstoel, heiligenbeelden en lichtarmaturen –
uit het Utrechtse atelier Menegelberg – geheel intact.

Twee-klaviers orgel gebouwd door C.B. Adema en Zonen in 1888.

In 1896 gewijde neogotische kruisbasiliek van belang wegens haar karakteristieke ligging, haar architectonische vormgeving, haar inventaris-onderdelen en de eind-19e-eeuwse gietijzeren terreinbegrenzing.

rk-kerk
oldie rk-kerk
65-4
oldie 65-4
45-3
oldie 45-3
45-2
oldie 45-2
45-1
oldie 45-1
44-2
oldie 44-2
r.k.kerk van boven gezien
r.k.kerk van boven gezien

Link : https://nl.wikipedia.org/wiki/Sint-Willibrorduskerk_(Oude_Pekela)

Website : https://www.heiligenorbertusparochie.nl/


Julianakapel


028a_DSC1231
2021
028b_DSC1232
2021
028c_DSC1304
2021
104
2014
096
2010
017
1992

Hervormde gemeente “Julianakapel” aan de H. Hindersstraat 20
Gemeentelijke Monument : Hervormde Kerk en Toren

De KERK maakt deel uit van de cultuurhistorisch waardevolle bebouwing van
Oude Pekela. Het gebouw werd in 1916 gerealiseerd door de plaatselijke aannemer
W. Kuiper. De kerk werd gebouwd voor de hervormde evangelisatievereniging van Oude Pekela. De Vereniging voor Evangelisatie in- en ten bate van de Hervormde Kerk te Oude Pekela werd in 1906 gesticht en was ontstaan uit de splitsing van de Hervormde kerk in afzonderlijke stromingen.

De kerkelijke Hervormde Gemeente, binnen de Gereformeerde Bond, heeft zich uiteindelijk genoemd naar de Julianakapel. Voor de bouw van de kerk en de
pastorie werd de plaatselijk aannemer W. Kuipers aangesteld.
Het nieuwe kerkgebouw werd op 14 mei 1916 ingewijd.

Achter de kerkzaal bevindt zich de consistoriekamer, die opgenomen is in het totale volume met T-vormige grondslag. In 1918 was de naastgelegen pastorie gereed.
Dit woonhuis is later gemoderniseerd en valt buiten de aanwijzing.

In 1931 werd de kerk voorzien van een orgel, gebouwd in 1883 door Roelf Meijer voor de Gereformeerde kerk te Siddeburen. Meijer was een orgelbouwer uit Veendam.
Hij bouwde en onderhield orgels in de provincie Groningen.
Van zijn hand is bijvoorbeeld ook het grote en beschermde orgel in de
Margaretha Hardenbergkerk te Wildervank uit 1867.

Het orgel is in 1965 door Koch gerestaureerd. Een complete restauratie van de kerk is uitgevoerd in 2010. Hierbij is onder andere het dak vernieuwd, is vloerverwarming aangebracht en zijn vensters geïsoleerd, met behoud van de oorspronkelijke decoratieve, gietijzeren roedevensters.

Het KERKGEBOUW betreft een zaalkerk op rechthoekige grondslag. De kerk is opgetrokken uit rode Groninger baksteen en wordt afgesloten met een zadeldak. Boven de entree een toren / dakruiter met ingezwenkte spits op vierkante grondslag. Op de voorgevel de tekst ‘Julianakapel’ in wit geschilderde letters en oorspronkelijk ‘Ned. Herv. Evangelisatie’. De rondboogvensters zijn voorzien van decoratieve gietijzeren roedeverdeling met invloeden van eclecticisme / neogotiek.

In het interieur zijn van belang het tongewelf rustend op decoratieve houten consoles, de gehoute preekstoel met galmbord en daarboven een spitsboogvormige nis, daterend uit de bouwtijd. Het in 1931 in de kerk geplaatste historische kerkorgel uit 1883 staat op een orgeltribune tegenover de kansel. De kerk kent een teruggerooide ligging en wordt omsloten door een decoratief ijzeren hekwerk uit de bouwtijd.

De Julianakerk in Oude Pekela is in 2011 compleet gerestaureerd, film door Simon Koster op Prachtig Pekela : https://www.youtube.com/watch?v=ip-p2iuUzP0

Vrouwenvereniging Juliana Kapel uit 1966

Website “Juliana kapel” : http://julianakapel.weebly.com/

49-1
Oldie
49-2
Oldie

Schip in het kanaal nabij de Juliana kapel in Oude Pekela.