Arbeiderswoning

226_Arbeiderswoning
2021

Arbeiderswoning bouwjaar ca. 1920 aan de Bronsveenlaan 69
Gemeentelijke Monument

Voormalige Arbeiderswoning / Keuterij gelegen in Bronsveen, een cultuurhistorisch waardevol buurtschap gelegen ten noordoosten van het lint van Oude Pekela.
Bronsveen is aan het einde van de negentiende eeuw ontstaan als een relatief late veenontginning met een afwijkend, kleinschalig karakter. Wellicht bestaat er een verband tussen de bouw van de woning en de Landarbeiderswet (1918). Deze wet maakte het mogelijk dat plattelandsbewoners zelf een stenen huis konden bouwen en grond konden pachten voor eigen aardappelen en groenten. De mogelijkheid werd geboden voordelig geld lenen wanneer ze zelf een tiende van de stichtingskosten financierden. De rest konden ze lenen van een vereniging en in dertig jaar aflossen.

De woning is omstreeks 1920 gebouwd in sobere, ambachtelijk-traditionele trant. Kenmerkend is de hoofdvorm, het zogeheten ‘krimpentype’ waarbij de zijgevel ter plaatse van de voorkamer inspringt, de ‘krimp’. Dit streekeigen type is verwant aan het Oldambtster boerderijtype en kwam veelvuldig voor. Tegenwoordig zijn nog gaaf bewaard gebleven voorbeelden zeldzaam geworden doordat vele andere woningen zijn vernieuwd of fors uitgebouwd.

Eenvoudige, voormalige Arbeiderswoning / Keuterij met aan elke zijde een krimp.
De woning is opgetrokken in rode Groninger baksteen en gedekt door een zadeldak met pannen. De entree bevindt zich in de rechter krimp. De voorgevel, uitgevoerd met topgevel en gemetselde schoorsteen, bevat twee vensters waarboven twee zoldervensters. De woning is voorzien van nieuwe windveren.

Watertoren

214a_Watertoren
2021
214b_Watertoren
2021
214c_Watertoren
2021
214e_Watertoren
2021
214f_Watertoren
2021
watertoren
2014
watertoren
2014
watertoren
2014
watertoren
2014
watertoren
2010
watertoren
2010
watertoren
1992

De Watertoren aan de Winschoterweg 12
Rijksmonument

bouw 1938
1938

De watertoren in Oude Pekela is ontworpen door architect H.F. Mertens en is gebouwd in 1938.
De watertoren heeft een hoogte van 48 meter en één waterreservoir van 1000 m³.

Mertens ontwierp ook de watertorens in Bilthoven (1926), Soest (1926) en Stadskanaal (1935). Hij baseerde zich in zijn ontwerp op werk uit 1912 van Michel de Klerk.

De toren staat aan de noordzijde van de Winschoterweg. De toren is gebouwd omdat het pompstation in Onnen niet altijd de benodigde druk kon leveren. De watertoren is inmiddels een rijksmonument, sinds 2008 niet meer in gebruik bij het Waterbedrijf Groningen en in 2013 in de verkoop gezet. In 2014 werd de toren verkocht aan een vastgoedhandelaar, waarna in 2016 een particulier het gebouw als woning kocht.

Watertoren gebouwd in 1938 in opdracht van de N.V. Waterleidingmaatschappij voor de provincie Groningen (Waprog). De uitvoering van de toren was gegund aan de firma J. Haitsma, Gewapend Betonbouw uit Harlingen. Als esthetisch adviseur werd ir. H.F. Mertens uit Bilthoven aangetrokken, die het ontwerp maakte. Voor de betonnen draagconstructie en het reservoir was het waterleidingbedrijf zelf verantwoordelijk. De watertoren was nodig omdat de afstand tussen de regio Pekela en het pompstation in Onnen te groot was om voldoende druk op het leidingnet te houden. Tevens werd een watertoren gebouwd in Stadskanaal; deze kwam in 1935/36 al gereed, eveneens naar een ontwerp van ir. H.F. Mertens.

De toren in Oude Pekela, die is vormgegeven in een Zakelijk Expressionistische stijl, is 48 meter hoog en is uitgerust met een vlakbodemreservoir van gewapend beton met een inhoud van 1.000.000 liter. De watertoren is nog steeds bij de WAPROG
in gebruik, zij het niet meer in zijn oorspronkelijke functie.
Het reservoir wordt nu als voorraadvat gebruikt.

De watertoren is markant gelegen aan de Winschoterweg op een halfrond perceel dat deels is omhaagd. Het terrein is een meter opgehoogd met zand dat gewonnen werd door het uitgraven van een ovaal-vormige Vijver tussen de toren en de Winschoterweg. De vijver diende om het drinkwater op te vangen bij het leeglopen of overlopen van het reservoir. Aan weerszijden van de vijver bevinden zich twee Toegangshekken, elk bestaande uit twee rechthoekige gemetselde pijlers waartussen dubbele stalen deuren waarin grafisch de initialen WPG zijn verwerkt. Een halfrond toegangspad van klinkers met aan weerszijden rododendrons verschaft toegang tot de watertoren. Rond de toren loopt een pad met aan de achterzijde beuken.

Watertoren bestaande uit een draagconstructie van gewapend beton, een betonnen vlakbodemreservoir en een ommanteling van een licht gesinterde rode baksteen.
De negen verdiepingen tellende watertoren is opgetrokken op een achthoekige plattegrond; de eerste zes verdiepingen hebben halfronde naar binnen gebogen gevelwanden; de zesde en zevende verdieping waarin het reservoir, en de kleinere achtste verdieping zijn rond en worden gedragen door betonnen kolommen die
aan de buitenzijde worden geaccentueerd door de scherpe hoeken van de gevelwanden, afgedekt met Silezich natuursteen, en die deels doorlopen in de
ronde gevel van het reservoir. De watertoren wordt gedekt door een rond plat dak
met tegelvloer en heeft een gemetselde borstwering afgedekt met granito waarop
een hekwerk van ijzeren profielen. Op het dak een ijzeren mangat, een gemetselde schoorsteen, een ijzeren windveer annex bliksemafleider rustend op een ronde
bol van granito en een houten vlaggenmast.

De gevels worden geleed door staande stalen vensters met een onderdorpel van granito. Aan elke zijde op de begane grond een twintigruits venster, op de eerste, tweede en derde verdieping een vierruits venster, op de vierde verdieping een rond venster met stalen roedenverdeling, op de vijfde verdieping een vierruits venster, in het reservoirgedeelte (zesde en zevende verdieping) een vierruits en een drieruits venster, op de achtste verdieping een staand tweeruits venster.

De entree in portiek bevindt zich aan de westzijde en bestaat uit dubbele stalen deuren met bovenlicht met ijzeren roedenverdeling. Voor de entree een
segmentboog-vormige stoep van granito. Aan de linkerzijde van de entree
een staand tweeruits venster; aan de rechterzijde een gevelsteen van granito
waarop staat geschreven `De eerste steen gelegd door R.C. de Glee-Heyting
2 juli 1937′, waaronder in baksteen gekrast 2.7.’37.

In het Interieur zijn ondermeer van belang: de binnenwanden opgetrokken in een decoratief gemetseld groot formaat gele baksteen, de negen betonnen kolommen met afgeschuinde hoeken die het vlakbodemreservoir dragen, het betonnen vlakbodemreservoir, de betonnen vloeren, de stalen trappen met treden van staalplaat en leuningen van ronde profielen, bij de entree de plaquette waarop staat geschreven `Aangeboden door Het Groene Kruis te Oude Pekela 25 juni 1938′, de vijf pompen van machinefabriek Stork, de compressor en de twee ijzeren mangaten.

Link “Meedenaar Jan Hendriks koopt watertoren in Pekela om in te wonen 2016“ : https://www.menterwolde.info/nieuws/meeden/meedenaar-jan-hendriks-koopt-pekelder-watertoren-om-in-te-wonen/

Film “De meevlieger (deel7) Watertoren Oude Pekela 2016“ :
https://www.youtube.com/watch?v=TGR01-6y55o

Film “Open dag Watertoren Oude Pekela op Open Monumentendag 2016” :
https://www.youtube.com/watch?v=5ienmQ06PFA

watertoren in de stijgers
in de stijgers
ansichtkaart 241
oldie 68-2
ansichtkaart 242
oldie 68-3
ansichtkaart 243
oldie 68-4
ansichtkaart 244
oldie 69-1
ansichtkaart 245
oldie 69-2
ansichtkaart 247
oldie 70-1
ansichtkaart 248
oldie 70-2
ansichtkaart 249
oldie 70-3

Villa Elsa

210a_Villa Elsa
2021
210b_Villa Elsa
2021
villa elsa
2014
villa elsa
2014
villa elsa
2010
villa elsa
2010
villa elsa
1992
villa elsa
1992

De Villa “Elsa” aan de Feiko Clockstraat 31
Rijksmonument

Villa, genaamd Villa Elsa, gebouwd in 1906 in opdracht van
W. Dethmers sr. (handelaar) in een Overgangsarchitectuur waarin
Art Nouveau elementen zijn te herkennen.

In de jaren twintig werd de indeling van het interieur deels gewijzigd,
werd in de bovenlichten deels nieuw glas-in-lood geplaatst en kreeg de hal een nieuwe bordestrap. Ook zijn in de loop der tijd van enkele dubbele balkondeuren
één deur gemaakt. De garage annex berging (1985) met carport (1992) gelegen
aan de linkerzijde van de woning komen wegens te geringe ouderdom niet
voor bescherming van rijkswege in aanmerking.

De villa is prominent gelegen op een ruim rechthoekig perceel aan het lint langs het Pekeler Hoofddiep op de hoek van de F. Clockstraat en de Winschoterweg.
Het perceel wordt van de openbare weg gescheiden door een eenvoudige uit omstreeks 1906 stammende Erfafscheiding die bestaat uit een laag
bruinbakstenen muurtje afgedekt met ezelsrug.

De entree aan de oostzijde wordt gemarkeerd door twee vierkante gemetselde pijlers afgedekt met natuursteen, in de gevelsteen in de linker pijler `Villa’ en in de rechter `Elsa’; tussen de pijlers een tweedelig ijzeren hekwerk met Art Nouveau-motieven; aan de zuidzijde niet-originele pijlers.

Willem Dethmers, (Oude Pekela, 27 april 1888 – aldaar, 18 mei 1972) was een Pekelder industrieel. Dethmers was een zoon van de industrieel Willem Willems Dethmers en Antje Meijwes. Hij was gehuwd met Catharina Spaanstra, dochter van de goudsmid Lomme Spaanstra en Klaasje Spaanstra uit Groningen.

Dethmers bewoonde de in opdracht van zijn vader in 1906 op de hoek van de Feiko Clockstraat en de Winschoterweg in Oude Pekela gebouwde villa, genaamd Villa Elsa. Het echtpaar Dethmers-Spaanstra bleef kinderloos.
Dethmers werd na zijn overlijden gecremeerd in Groningen.

ansichtkaart 252
oldie 71-2
ansichtkaart 253
oldie 71-3
ansichtkaart 254
oldie 71-4
ansichtkaart 255
oldie 72-1
ansichtkaart 256
oldie 72-2
ansichtkaart 257
oldie 72-3
ansichtkaart 259
oldie 73-2
ansichtkaart 260
oldie 73-3
villa elsa 2
oldie villa_elsa2
villa elsa 920
1920

villa elsa luchtfoto
luchtfoto

Leegstaand Gebouw

199a_Leegstaand Gebouw
2021
199a_Leegstaand Gebouw
2021
199c_Leegstaand Gebouw
2021
199d_Leegstaand Gebouw
2021
leegstaand gebouw
2014
leegstaand gebouw
2014
leegstaand gebouw
2014
leegstaand gebouw
2014
leegstaand gebouw
2014
leegstaand gebouw
2014
britannia
2010
britannia pijp
2010
britannia
1992

Leegstaand Gebouw (voorheen Smurfit Kappa Attica B.V. en Cartonnage Fabriek Britannia) aan de Hendrik Westerstraat 59-60
Gemeentelijk Monument (Fabriekspijp 1913)

De Fabriekspijp van de voormalige strokartonfabriek Britannia is in 1913 gebouwd, als onderdeel van het fabriekscomplex dat in dat jaar in werking werd gesteld.
Het complex ligt op de hoek van het Pekelder Hoofddiep, met de (nu gedempte) Britanniawijk. De fabriek is genoemd naar de belangrijkste afzetmarkt van het strokarton: Groot-Brittannië. De Pekela’s kenden vanaf het einde van de negentiende tot midden twintigste eeuw een grote industriële bloeiperiode. Naar verluidt zijn voorheen in totaal meer dan zestig fabriekspijpen aanwezig geweest in de Pekela’s. Daarvan zijn nog vier historische fabriekspijpen overgebleven, alle in Oude Pekela.
In Oude Pekela was vooral de strokartonindustrie sterk vertegenwoordigd.
Strokartonfabriek Britannia was de negende strokartonfabriek die in Oude Pekela werd gesticht en overtrof de andere fabrieken in grootte. Het initiatief voor de oprichting kwam van dhr. Elso Free. Free kwam oorspronkelijk uit Heisfelde bij Leer en vestigde zich in 1876 in Oude Pekela. Vanwege zijn betrokkenheid bij de bouw en bedrijfsvoering van de strokartonfabrieken Union, Free & Co, Britannia
en Albion kan Free worden beschouwd als mede grondlegger van de kartonindustrie in Oude Pekela. De schoorsteen maakt deel uit van een complex van bedrijfsbebouwing dat uit verschillende periodes stamt als gevolg van bedrijfsuitbreiding en modernisering. Deze overige bebouwing valt buiten de aanwijzing. Na een proces van overname en fusie is de productie eind jaren negentig van de vorige eeuw beëindigd. De bedrijfspanden worden nu gebruikt voor opslag en in een deel is een sportschool gevestigd.

De Fabriekspijp heeft cirkelvormige plattegrond en is opgetrokken in een donkerrode, radiaal/baksteen, de schacht versmalt zich naar boven toe. De schoorsteen is voorzien van vele metalen trekbanden met schroeven. Deze metalen beugels (trekbanden)zijn veelal op regelmatige onderlinge afstand aangebracht om het metselwerk dat wordt blootgesteld aan hoge temperaturen bijeen te
houden. Naar boven toe wordt deze tussenafstand kleiner. De schoorsteenkop is uitgevoerd met uitkragend metselwerk. In het metselwerk zijn zogeheten klimijzers aangebracht, rechthoekige metalen beugels die fungeren als ladder.

britannia_1913
1913
draaibrug1940
draaibrug 1940

Draaibrug van Strokartonfabriek Britannia, 1940
Annotatie: Links de woning van Johannes Tuzee, Directeur van fabriek Britannia.
De villa heeft de naam Pekelborg. De grote boerderij iets verderop was van landbouwer Cornelis Buzeman.

NV Strokartonfabriek Britannia te Oude Pekela, 1913 – 1965
De fabriek wordt later aangeduid als NV Carton- en Papierfabriek “Britannia”
De fabriek werd opgericht in 1913.

Beëindiging – Britannia fuseerde in 1965 met De Kroon onder de naam NV Verenigde Papier- en Kartonfabrieken “Verpak”. In 1974 gingen de fabrieken van Verpak en de Carton- en Papierfabriek voorheen W.A. Scholten NV samen onder de naam Kappa.

Deze fabriek in Oude Pekela ging verder onder de naam Kappa Britannia. In 1977 werd Kappa opgenomen in het KNP-concern. In 1986 vond een herschikking binnen KNP-verband plaats.

Britannia en Scholten Sappemeer gingen samen verder gingen als 100% grafische bedrijven onder de naam Kappa Karton, terwijl De Kroon en Free verder gingen samen als KPN Kartonnages.

In 1993 fuseerden KNP, Buhrmann-Tetterode en VRG met elkaar. Britannia, Triton Karton Pekela (voorheen Ceres) en De Kroon gingen samen verder als Kappa Attica en Scholten Sappemeer en Beukema Hoogezand als Kappa Eskaboard.

britannia kantoor
kantoor
britanniakade
kade
ansichtkaart 033
oldie 1-34
ansichtkaart 040
oldie 2-6
ansichtkaart 072
oldie 3-5
ansichtkaart 101
oldie 3-34
ansichtkaart 135
oldie 37-1
ansichtkaart 136
oldie 37-2
ansichtkaart 137
oldie 37-3
ansichtkaart 138
oldie 37-4
ansichtkaart 141
oldie 38-3
ansichtkaart 142
oldie 38-4

Link “Britannia (strokartonfabriek)” : https://nl.wikipedia.org/wiki/Britannia_(strokartonfabriek)

Link “Pekela sluit Sportfabriek Britannia vanwege hennepvondst 2020“ : https://www.rtvnoord.nl/nieuws/218169/pekela-sluit-sportfabriek-britannia-vanwege-hennepvondst

Sportfabriek Britannia – vanaf vandaag kunnen jullie ons verder
volgen op de site van loods 9 : https://m.facebook.com/Loods-9-105337397725437/

Film “Britannia 1994” : https://www.facebook.com/watch/?v=817237861735471

Lina

195b_Lina
2021
lina
2014

Woning “Lina” aan de Thorbeckelaan 5
Rijksmonument woning ca. 1930 (garage 1958)

Woonhuis gebouwd in de jaren dertig in opdracht van aannemer H? Dijkhuis.
Het pand is gebouwd door de aannemers Dijkhuis en Geert Kuiper in een stijl waarin
Amsterdamse School en Engelse landhuisstijl elementen zijn te herkennen.

De naam `Lina’ is afkomstig van de dochter van de opdrachtgever.
De garage, gelegen links achter de woning, stamt uit 1958 en komt wegens
te geringe ouderdom niet voor bescherming van rijkswege in aanmerking.

Het pand is gelegen op een langwerpig perceel, dat deels is omhaagd.
Het bouwen aan dit woonhuis begon in of rond 1930 en was rond 1940 afgerond.

Woonhuis met platte aanbouw aan de achterzijde.
Het één verdieping hoge, deels onderkelderde woonhuis op nagenoeg rechthoekige plattegrond is opgetrokken in rode baksteen op een trasraam van donker gesinterde baksteen; de voorgevel en zuidgevel zijn deels beschoten. Het pand wordt gedekt door een samengestelde kap waarop oranje Tuiles du Nord; gemetselde schoorsteen op de nok; overkragende houten goot, bij de platte aanbouw goot op decoratieve houten klossen; op het noordelijk dakvlak een beschoten dakkapel onder plat overkragend dak waarin een driedelig venster. De gevels worden geleed door liggende en staande vensters onder rollaag.

In de aankapping van het linker geveldeel van de voorgevel (oostzijde) een halfronde boog die toegang verleent tot de entree, waarvoor een twee treden hoge gemetselde stoep. Rechts van de aankapping een staand tweedelig venster waarboven in metalen letters de naam Lina. In het risalerende rechter geveldeel een liggend vijfdelig venster waarboven een staand driedelig drieruits venster.

In de zuidgevel, dat deels is doorgetrokken in het dakvlak, een staand tweedelig tweeruits venster, een staand drieruits venster, een keldervenster in een gemetselde koekoek waarboven twee staande drieruits vensters, een driedelig liggend venster en op de hoek een liggend tweedelig venster. De entree in portiek bevindt zich in de aankapping rechts in de zuidgevel, rustend op een gemetselde vierkante pijler. De entree bestaat uit een houten paneeldeur waarin glas waarvoor een gemetselde stoep en rechts een staand tweedelig venster; niet-originele tegelvloer; aan de linkerzijde van de aankapping een halfrond twaalfruits venster, aan de voorzijde een twaalfruits venster met aan de binnenzijde van het portiek een gemetselde bloembak.

In de achtergevel (westzijde) van de platte aanbouw een liggend tweeruits venster; aan de linkerzijde een liggend venster en aan de rechterzijde een niet-originele
deur en een venster. In de achtergevel van het woonhuis een staand tweedelig drieruits venster.

In de noordgevel twee staande drieruits vensters en een staand tweedelig drieruits venster. In het Interueur zijn ondermeer van belang: de houten paneeldeuren, in de hal de houten trap met decoratieve dichte leuning, in de woonkamer de schouw van hout en bruine baksteen, in de keuken de houten kast en schouw.

Oorlogsmonument

194a_Oorlogsmonument
2021
194b_Oorlogsmonument
2021
uitzicht 41
2014
oorlogs monument (2014)
2014
uitzicht 38
2010
oorlogs monument (2010)
2010
oorlogs monument (1992)
1992

Uitzicht op het Oorlogsmonument
op de hoek Burg. v. Weringstraat en Thorbeckelaan

Het monument aan de Burgemeester van Weringstraat is opgericht ter herinnering aan alle medeburgers die tijdens de bezettingsjaren door oorlogshandelingen zijn omgekomen. In de omgeving van waar nu het gedenkteken staat, zijn tijdens een bombardement op 24 september 1942 zeven mensen om het leven gekomen.

De bommen vielen in onder meer de Burg. van Weringstraat, de Dwarstraat
en in het open veld. Vijf woningen werden totaal verwoest,
en bij ongeveer 150 woningen ontstond schade.

Vorm en materiaal:
Gemetselde gedenkmuur met een natuurstenen gedenkplaat.
Het gedenkteken is 1 meter 60 hoog, 4 meter breed en 60 centimeter diep.
Ontwerper: Van Wijk en Broos Architecten in 1949

Op de steen staat de volgende tekst:
GEDENKT HEN DIE VIELEN
IN DE STRIJD
VOOR VRIJHEID EN RECHT
1940 – 1945

Link “Oude Pekela: over de oorlog, maar vooral over daarna” :
https://www.deverhalenvangroningen.nl/alle-verhalen/oude-pekela-over-de-oorlog-maar-vooral-over-daarna

Link “Nationaal comité 4 en 5 mei” : https://www.4en5mei.nl/oorlogsmonumenten/zoeken/1849/oude-pekela-monument-aan-de-burg-van-weringstraat

Link “Pekela herdenkt doden op vier locaties 2011“ :
http://www.prachtigpekela.nl/nieuws/6617/3507

Film “verzet Pekela” : https://www.youtube.com/watch?v=W7bnTWBAyhw

Monumentale Woning

180_Monumentale Woning
2021
181_La Mama
2021

Woning – vroeger Winkel/Woning van Grossierderij Beumee (1913)
aan de Feiko Clockstraat 94
Gemeentelijk Monument

De winkel-woning maakt deel uit van de cultuurhistorisch waardevolle bebouwing van Oude Pekela. Het pand is beeldbepalend gelegen in het lint van Oude Pekela naast een voormalig dubbel pakhuis. Het dubbele pakhuis is gebouwd rond 1810 in opdracht van tabaksfabrikant Beumee.

In 1913 werd de bestaande achttiende-eeuwse woning naast de pakhuizen ingrijpend verbouwd. Vermoedelijk zijn hierbij de bestaande fundamenten gebruikt en ook een deel van het opgaande metselwerk (bijvoorbeeld de linker zijgevel). Het pand deelt de rechter zijgevel met het naastgelegen pakhuis. In 1913 werd een verdieping toegevoegd en is de voorgevel vernieuwd, alsmede het gehele interieur. Aan de achterzijde werd het pand uitgebreid met een dienstvleugel, die in de jaren zestig is vervangen. De architecten van de plannen uit 1913 waren J. Siccama en zoon en de opdrachtgever was de firma G. Heeres en zoon, grossier. De architecten J. en G. Siccama bouwden voornamelijk in de omgeving van Wildervank.  Het rechter deel van het pand diende als winkel en het linker gedeelte als woning. Vanuit deze combinatie van functies zijn de verschillende dakvormen te verklaren. De winkel en het pakhuis zijn aan de binnenzijde met elkaar verbonden.

De winkel-woning is ontworpen in rijke eclectische stijl. Kenmerkend voor deze architectuur is de toepassing van verschillende historiserende elementen, zoals de decoratieve bekroning van de topgevel met invloeden van het maniërisme.

De winkel-woning heeft een rechthoekige plattegrond en is verdeeld in twee functies; de winkel aan de rechter zijde en de woning aan de linker zijde. De functies worden visueel van elkaar gescheiden door verschillende kapvormen en de centraal gelegen entrees van de winkel en de woning. Het pand is opgetrokken uit donkerrode Groninger baksteen in kruisverband met verschillende elementen in natuursteen. De woning heeft een erker, voorzien van gebogen glas en bovenlichten voorzien van veelkleurig glas-in-lood, met daarboven een balkon en topgevel met decoratieve bekroning. De winkel is voorzien van een relatief forse dakgoot op klossen. Ook aan de achterzijde zijn nog (deels) oorspronkelijke raampartijen aanwezig, met name de roedevensters van het kantoor en de glaspui met bovenlichten voorzien van glas-in-lood in de voormalige achterkamer.

In het interieur is de oorspronkelijke indeling nog herkenbaar met centrale, royale hal met links de woonvertrekken en rechts de winkel met daarachter het kantoor. Met name in de hal en de winkelruimte zijn nog belangwekkende interieurelementen bewaard gebleven. In de hal de fraaie granitovloer en het stucplafond met vlakverdeling dat schuil ging achter een later plafond. Twee geëtste ruiten zijn later herplaatst in nieuwe binnendeuren. Verder zijn nog oorspronkelijke paneeldeuren aanwezig. In de winkel is het oude balkenplafond in het zicht en staan langs twee wanden nog de oorspronkelijke, en fraai gedecoreerde houten kasten. Ook de toonbank is nog aanwezig. Tussen de winkelruimte en het kantoor is een decoratieve glaswand met tussendeur aanwezig.

De pakhuizen waren van Heeres, tabak handelaar. Woonde later aan de overkant in het witte huis. Beumee had een grossierderij in dranken.
En had een slijterij in dit pand.

ansichtkaart 096
oldie 3-29
heeres
oldie heeres
heeres2
oldie heeres2
beumee93
beumee93
vrachtschip beumee
vrachtschip
pakhuizen beumee
pakhuizen

beumee93 : Winkel en pakhuizen van J.P.Beumee, grossier in levensmiddelen,
wijnen en sterke drank.

vrachtschip : Vrachtschip met lading lost bij de pakhuizen van grossier Beumee.

Woning

171_woning
2021
woning
2014
waborg
2010

Woning (voorheen Waborg Bouwadvies en Projectontwikkeling)
aan de Hendrik Westerstraat 115
Rijksmonument

Waborg – partner voor bouwadvies, bouwmanagement, technisch vastgoedbeheer
en projectontwikkeling.

Daarvoor was deze woning de Hervormde Pastorie –
De Hervormde pastorie van Oude Pekela, gebouwd in het midden van de 19e eeuw.

Deze pastorie is de opvolger van een pastorie die ten westen van en pal voor de Hervormde kerk van Oude Pekela stond en in 1846 werd afgebroken. In dezelfde vergadering waarin werd besloten de oude af te breken, besloten de kerkvoogden tot het weer opbouwen van een nieuwe pastorie met schuur.

Het bouwjaar van de in 1846 afgebroken pastorie is niet bekend.
Van een pastorie van de Hervormde gemeente te Oude Pekela wordt voor het eerst melding gemaakt in 1665 toen de bisschoppelijke troepen van de bisschop van Münster, die op dat moment actief waren in het noorden van Nederland,
schade toebrachten aan kerk en pastorie in Pekela.

De pastorie lag destijds in het Westerwoldse deel van Oude Pekela.
In verband met hun veiligheid hadden de inwoners van het landschap Westerwolde in 1316 een verdrag met de bisschop van Münster gesloten. Men betaalde hoendergeld als belasting in ruil voor bescherming tegen vreemde overvallers.
De inwoners beloofden uit ieder huis, waaruit rook opging, eeuwig en erfelijk, jaarlijks op St. Michiel (29 september) een hoen te betalen en hulp te verlenen bij oorlog.
De bisschop daarentegen deed in ruil daarvoor de toezegging Westerwolde in
zijn bescherming te nemen.

In 1807 meldde dominee Meurs, omdat de pastorie over maar liefst acht schoorstenen beschikte waarvoor hij belasting moest betalen, aan de bestuurders van de stad Groningen, (die eigenaar was van de pastorie) dat hij alle schoorstenen voor zijn huishouding niet nodig had. Hij stelde voor dat de stad voor vier van deze schoorstenen de betaling voor zijn rekening zou nemen omdat de pastorie mede diende tot huisvesting voor de Raadsgecommitteerden van de stad die elk jaar in Pekela op bezoek kwamen. De stadsregering besloot daarop dat in het vervolg vier schoorstenen ten laste van de predikant zouden komen en dat zij verder ging bezien of de andere vier misschien verwijderd konden worden.

Uit gezondheidsoverwegingen werden in 1882 de grachten rondom de tuin van de Hervormde pastorie gedempt, waarna daarop een hek werd geplaatst. In 1976 stuitten werkers, tijdens het graven van een rioolput in de pastorietuin, op een aantal plavuizen. Deze plavuizen, die op een diepte van 1.70 meter werden gevonden, zijn wellicht afkomstig van een keldervloer van de vroegere, in 1846 afgebroken, pastorie.

In oktober 1979 werd de pastorie door het voormalig ministerie van CRM
op de monumentenlijst geplaatst.

Link ” Hervormde pastorie” :
https://nl.wikipedia.org/wiki/Hervormde_pastorie_(Oude_Pekela)

voorgevel pastorie
voorgevel
pastorie30-40
pastorie 30-40
pastorie
pastorie

Rechts de pastorie en links op de achtergrond een gedeelte van de
Nederlands Hervormde Kerk – datum 1930-1940

pastorie – Oude Pekela Hervormde kerk met pastorie
beschrijving: Kerklaantje vanaf het kanaal

de Onrust

148a_de Onrust
2021
148b_de Onrust
2021
148c_de Onrust
2021
148d_de Onrust
2021
148e_de Onrust
2021
de onrust
2014
de onrust
2014
de onrust
2014
de onrust
2010
de onrust
2010
de onrust
1992

Molen “de Onrust” gelegen in het Park
Rijksmonument

De molen werd in 1850 als koren- en pelmolen gebouwd, van het pelwerk zijn alleen enkele restanten overgebleven. De molen is als sinds 1956 gemeentelijk eigendom eerst van de gemeente Oude Pekela, sinds de gemeentelijk herindeling van 1990 van de gemeente Pekela. De molen is enkele malen gerestaureerd en regelmatig op vrijwillige basis in bedrijf dankzij enkele vrijwillige molenaars, waaronder een instructrice van het Gilde van Vrijwillige Molenaars en haar leerlingen. De molen heeft vroeger zelfzwichting op een roede gehad, maar de 21 meter lange roeden zijn thans weer met het Oudhollands wieksysteem met zeilen uitgerust. De vangstok is beschilderd met prinsjeswerk.

Het was “De Klatter” uit 1817 van molenaar Koster, die iets zuidelijker dan “De Onrust” het veenkoloniale streekdorp sierde. In latere jaren had de molen zelfzwichting, evenals de meeste Groninger molens. Hij werd het slachtoffer van brand op 4 november 1938. Sindsdien bezit het dorp nog één molen; vroeger waren het er meer, waaronder ook een zaagmolen.

ansichtkaart 207
oldie 58-2
ansichtkaart 208
oldie 58-3
ansichtkaart 209
oldie 58-4
ansichtkaart 210
oldie 59-1
ansichtkaart 211
oldie 59-2

Link “Koren- en pelmolen De Onrust“ : https://www.bdpoppen.nl/onrust.html

Film “Molen de Onrust in Oude Pekela weer compleet 2013” :
https://www.youtube.com/watch?v=wQhYjhTYFTE

Link : https://www.eventyas.com/NL/Oude-Pekela/452258431490151/Molen-De-Onrust

Monument verzetsstrijders

145_Monument verzetsstrijders
2021
bevrijdingsmonument (2014)
2014
bevrijdingsmonument 02 (2014)
2014
bevrijdingsmonument (2010)
2010
bevrijdingsmonument 02 (2010)
2010

Monument voor verzetsstrijders voor het Gemeentehuis aan de Raadhuislaan 8

Voor het Gemeentehuis staat een monument ter herinnering aan de 16 Verzetstrijders uit Oude Pekela die tijdens de 2e Wereldoorlog om het leven zijn gekomen.

Herdachte groepen: Geallieerde militairen
Ontwerper: Marten Grupstra
Onthulling: 5 mei 2010
Vorm en materiaal :
Het ‘bevrijdingsmonument’ in Oude Pekela (gemeente Pekela) is een bakstenen

zuil waarop een metalen plateau is aangebracht. Op het plateau is een
bronzen reliëf aangebracht dat in vogelvlucht de opmars van de bevrijders
van de Pekela’s, de Belgen en de Polen, weergeeft.
Op de rand van het plateau is een tekst uit het metaal gesneden.

De tekst op het monument luidt:
13 EN 14 APRIL 1945 BEVRIJDING VAN DE PEKELA’S

Het Bevrijdingsmonument in Oude Pekela herinnert aan de bevrijding van de Pekela’s op 13 en 14 april 1945 door de Eerste Poolse Pantserdivisie van generaal Stanisław Maczek en het Belgische SAS Regiment van majoor Edouard Blondeel.

Pekela eert slachtoffers, bevrijders en verzetsstrijders met speciale monumenten :
https://www.deverhalenvangroningen.nl/alle-verhalen/pekela-eert-slachtoffers-bevrijders-en-verzetsstrijders-met-speci